نمونه کانسنگ کم عیار سولفیدی - اکسیده معدن چنگرزه نطنز اصفهان، با عیار 2.3% سرب و 1.98% روی، مورد پرعیارسازی به روش های فلوتاسیون و ثقلی قرار گرفت. هدف در این مطالعه تولید کنسانتره سرب با حداکثر بازیابی بود و میزان تاثیر پارامترهای کیفی مانند نوع کلکتور، کف ساز و همچنین میزان بهینه پارامترهای کمی زمان ماند ذرات در آسیا، میزان کلکتور، سولفور سدیم، سیلیکات سدیم، زمان آماده سازی، میزان pH و درصد جامد همراه با پرعیارسازی محصول رافر مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که در حالت بهینه فلوتاسیون تجمعی با استفاده از 2000 گرم بر تن سولفور سدیم به عنوان سولفید کننده، 500 گرم بر تن سیلیکات سدیم به عنوان متفرق کننده، 200 گرم بر تن کلکتور آمیل گزنتات پتاسیم و 30 گرم بر تن کف ساز MIBC در10 pH ، کانی های اکسیدی و سولفیدی سرب بازیابی بیشتری (94% در مرحله رافر) نسبت به فلوتاسیون تفریقی به دست می آید و با 3 مرحله شستشو کنسانتره رافر، عیار را می توان به حدود 70% سرب رساند. همچنین در بررسی سینتیکی فرآیند فلوتاسیون مرحله رافر، چگونگی شناور شدن ذرات باارزش در بازه زمانی پیاپی، زمان بهینه کف گیری 18 دقیقه به دست آمد. روش های ثقلی با هدف تولید محصول قابل فروش یا محصول میانی قابل باردهی به فلوتاسیون با بررسی تاثیر شیب، آب مصرفی انجام شد. نتیجه پرعیارسازی ثقلی با میز لرزان، برای خوراک پرعیار با 5.7% سرب، کنسانتره سرب با عیار 46% و بازیابی 80% بود که می تواند تنها جهت تولید پیش کنسانتره عملیات فلوتاسیون به کار رود. از آنجایی که محدوده جداسازی جیگ ابعاد درشت است، اما محتوای سرب نمونه مورد مطالعه در بخش دانه ریز کانسنگ متمرکز بود، لذا نتایج قابل توجهی به دست نیامد.

بمنظور مطالعه فعالیت باکتریThiobacillus ferrooxidans  در فرایند بیولیچینگ و همچنین بررسی مناسب ترین بازیابی مس از کانسنگهای سولفیدی، درصدهای متفاوت وزنی- حجمی از این کانسنگ با عیار 0.62 درصد مس در محیط کشت پایه باکتری استفاده شد. با فواصل 4 روزه در همه نمونه ها مقدار مس، یون فریک و pH محلولها اندازه گیری شد. نتایج حاصل از اندازه گیری افتpH  را در همه نمونه ها نشان داد. میزان مس آزاد شده توسط باکتریها در همه تیمارها نسبت به زمان افزایش یافت. بیشترین مقدار مس آزاد شده در نمونه های حاوی 50 و 60 درصد وزنی- حجمی کانسنگ سولفیدی بترتیب 93.1 و 94.7 درصد مشاهده شد. در نمونه های 1 تا 10 درصد کانسنگ سولفیدی میزان یون فریک نسبت به زمان افزایش یافت. بیشترین میزان یون فریک در تیمار حاوی 20 درصد کانسنگ سولفیدی مشاهده شد. غلظت یون فریک در نمونه های 20 تا 70 درصد کانسنگ سولفیدی تا روز بیستم افزایش و بعد از آن کاهش یافت. در نمونه های بالاتر از 20 درصد کانسنگ سولفیدی تغییر رنگ محیط کشت نیز مشاهده شد. نتایج حاصل از این مطالعه در کاربردی کردن صنعت استخراج بیولوژیکی و بازیافت بهینه مس از خاکهای سولفیدی موثر می باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

زمینه و هدف: وجود نرمه و رس در کانه های کم عیار و دانه ریز مس نه تنها باعث افت راندمان استحصال شیمیایی و بیولوژیک این منابع می شود بلکه به کارگیری آن را برای عملیات لیچینگ توده ای در صنایع هیدرومتالوژی مس غیرممکن می سازد.روش بررسی: در این تحقیق روش آگلومراسیون بخش ابعادی زیردانه (کوچکتر از 1 میلی متر) به منظور عملیات بیولیچینگ ستونی ارزیابی گردیده است.یافته ها: بیولیچینگ ستونی آگلومره های ایجاد شده با اسید سولفوریک و آهک در طول 105 روز پا شش در مقایسه با ستون شاهد باعث انحلال %45 از کانه سولفیدی این ذخیره می گردد و در نتیجه میزان مس کل بازیابی شده حدود %77.5 می رسد. این میزان بازیابی حدود %20 بیشتر از کل مس در ستون شاهد می باشد که صرفا انحلال مس در آن به روش شیمیایی صورت می پذیرد.نتیجه گیری: نتایج نشان داد که این روش را با موفقیت می توان برای استحصال بیولوژیک مس از این منابع استفاده نمود.

در این تحقیق اثر کنترل پتانسیل اکسیداسیون-احیا روی بازداشت پیریت از کانسنگ های پلی متال سرب و روی کوشک در pH های مختلف و در شرایط الکتروشیمیایی متفاوت بررسی شده است. برای کنترل پتانسیل از روش اعمال پتانسیل خارجی (روش کرونوآمپرومتری) استفاده شد. نتایج آزمایش ها نشان داد که در pH های خنثی و قلیایی بازداشت پیریت بالای 90% است. بیشترین جدایش بین پیریت از گالن و اسفالریت در 9-7=pH و 600mV- تا 100mV-Eh= رخ داده است. کمترین جدایش بین پیریت با گالن و اسفالریت (کمتر از 5%) در 11=pH و +250mV تا Eh=+1100mV رخ داده است. از ولتامتری چرخه ای برای تحلیل بازداشت پیریت استفاده شد. برای این کار مطالعه ولتامتری چرخه ای روی الکترود کانی پیریت در های مختلف بررسی شد. جهت روبش از پتانسیل های منفی (-100mV) (در مقیاس کالومل) به سمت پتانسیل های مثبت (+50mV) و برعکس است. بر اساس نتایج آزمایش های بازداشت و مطالعات ولتامتری چرخه ای، عامل بازداشت پیریت گونه های آب دوست از قبیل Fe(Oh)3، S2O2-3، است که در طی واکنش های اکسایش پیریت در محیط شکل گرفته است.

در سال های اخیر لیچینگ باکتریایی مس از منابع کالکوپیریتی به عنوان یک تکنولوژی نوین با پتانسیل خوب برای استحصال مس از خاک های کم عیار مورد توجه قرار گرفته است. پارامترهای متعددی بر فرآیند بیولیچینگ کانی های سولفیدی تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم دارند. در این خصوص می توان به اهمیت نوع باکتری، محدوده pH و دمای مناسب برای فعالیت بهینه باکتری اشاره نمود. هدف از این تحقیق ارزیابی پتانسیل باکتری های ترموفیل برای استحصال مس از کانسنگ کم عیار کالکوپیریتی می باشد. در این راستا با استفاده از دو نوع باکتری ترموفیل معتدل و ترموفیل مطلق، بیولیچینگ یک نمونه شاخص کانسنگ کم عیار کالکوپیریتی شرکت ملی مس ایران (CuFeS2=0.78%: Cu=0.34%) ارزیابی و تاثیر دما، pH و غلظت یون های آهن بر درصد استخراج مس بررسی گردید. نتایج این تحقیق نشان می دهد که باکتریهای ترموفیل مطلق در مقایسه با باکتریهای ترموفیل معتدل، از پتانسیل بهتری برای استخراج مس از منابع کالکوپیریتی برخوردار می باشند. تحت شرایط بهینه دما، pH و نسبت یون فرو به فریک استخراج مس با استفاده از باکتریهای ترموفیل مطلق در مقایسه با موارد مشابه با باکتریهای ترموفیل معتدل به میزان 17% افزایش می یابد.

با توجه به توسعه معادن و حجم بالای باطله های حاصل از فرآوری مواد معدنی که اندازه ذرات آن در حد میکرون و اکثرا دارای فلزات سنگین بیش ازحد استاندارد است. با در نظر گرفتن اینکه محیط زیست یکی از ارکان توسعه پایدار هر جامعه است، مدیریت باطله های معدنی برای حفاظت از محیط زیست بسیار مهم است. از جمله راهکارهای مدیریتی برای جلوگیری از اکسیداسیون باطله ها و به دنبال آن تولید زهاب اسیدی معدن(AMD)، استفاده از روش پوشش دهی باطله است. در این تحقیق، آزمایش های استاتیکی برای پیش بینی قابلیت تولید زهاب اسیدی و آزمایش های ستونی به منظور بررسی عملکرد پوشش باطله برای جلوگیری از نفوذ اکسیژن و به دنبال آن اکسیداسیون باطله و تولید زهاب اسیدی معدن بر روی نمونه باطله تهیه شده از سد باطله معدن مس سرچشمه کرمان انجام شد. مطابق نتایج آزمایش های استاتیکی، نمونه باطله با پتانسیل خالص تولید اسید (NNP) برابر با 42/79- و نسبت پتانسیل خنثی سازی اسید(NP)  بر پتانسیل تولید اسید (AP) برابر با 27/0، در رده باطله هایی با پتانسیل تولید اسید تشخیص داده شد. در آزمایش های ستونی از پوشش آلی (لجن فاضلاب شهری) با ضخامت 5/7 و 15 سانتی متر بر روی باطله و آب اضافه شده بر اساس میزان بارندگی ماهیانه در منطقه کرمان در حالت عادی و دو برابر حالت عادی به ستون ها اضافه شد و عملکرد پوشش مورد استفاده با اندازه گیری پارامترهایی همچون pH، پتانسیل اکسیداسیون- احیا Eh، هدایت الکتریکی (EC) و غلظت فلزات در زهاب جمع آوری شده، تعیین شد. در نهایت باطله با پوشش 15 سانتی متری از مواد آلی و میزان آب اضافه شده بر اساس میزان بارندگی طبیعی از نفوذ اکسیژن به باطله جلوگیری کرده و زهاب اسیدی با pH نزدیک به خنثی تولید شد و همچنین غلظت فلزات در زهاب حاصل کاهش پیدا کرد..

سابقه و هدف: جاروسیت یکی از عوامل محدود کننده بازیابی مس از کانی های سولفیدی مس می باشد. این مطالعه با هدف ارزیابی تاثیر فاکتورهای غلظت سولفات فرو،pH  و دما بر تشکیل جاروسیت در فرآیند بیولیچینگ کانی های سولفیدی معدن مس سرچشمه انجام شد.مواد و روش ها: در این پژوهش نمونه ای از دپوی سنگ شکنی هیپ بیولیچینگ معدن مس سرچشمه تهیه گردید. آزمایش های بیولیچینگ در ارلن های 500 میلی لیتری، درصد جامد 10% (وزنی/حجمی) نمونه سولفیدی، حجم پالپ 200 میلی لیتر، محیط کشت 9K، درصد تلقیح 10% (حجمی/حجمی) باکتری اسیدی تیوباسیلوس فرواکسیدانس و دور همزن 130 دور در دقیقه در انکوباتور شیکردار انجام گرفت.یافته ها: نتایج به دست آمده در این مطالعه نشان داد که با افزایش pH و غلظت سولفات فرو میزان ترسیب آهن فریک افزایش می یابد. بیشترین ترسیب فریک در غلظت 50 گرم بر لیتر سولفات فرو، دمای 32 درجه سانتی گراد و   2.2 PH ایجاد گردید. با توجه به نتایج حاصل از آنالیز های XRD و FTIR  پسماند بیولیچینگ، مشخص گردید که رسوبات فریک ایجاد شده غالبا از نوع جاروسیت پتاسیم و آمونیم می باشند.نتیجه گیری: با در نظر گرفتن شرایط بهینه پارامترهای مورد بررسی در این مطالعه امکان کنترل تشکیل جاروسیت در فرآیند بیولیچینگ و افزایش راندمان تولید مس از کانه های سولفیدی مس وجود دارد.

کانه زایی روی- سرب آب باغ در بخش میانی پهنه سنندج- سیرجان و منتهی الیه جنوب خاوری کمربند فلززایی ملایر- اصفهان، در توالی رسوبی آواری-کربناته ژوراسیک بالایی- کرتاسه زیرین و کربناته کرتاسه زیرین در دو افق کانه زایی با جایگاه چینه ای متفاوت تشکیل شده است. افق 1 کانه زایی روی- سرب با سنگ میزبان شیل و سیلت سنگ سیاه دارای مواد آلی با سن ژوراسیک بالایی- کرتاسه زیرین به شکل گوه ای کشیده، در مجاورت گسل هم زمان با رسوب گذاری رخ داده است. افق 2 کانه زایی سرب و روی کانسار آب باغ با سنگ میزبان آهکی به سن کرتاسه زیرین به صورت همروند با سنگ میزبان و به شکل لایه ای تشکیل شده است. فرایندهای ثانویه موجب گسترش کانسنگ برونزاد در بخش های نزدیک به سطح در هر دو افق شده است. بر پایه زمین شناسی، کانی شناسی و ژئوشیمی، کانسنگ غیرسولفیدی کانسار آب باغ به دو نوع «کانسنگ سرخ» و «کانسنگ سفید» قابل تقسیم است. کانسنگ سفید در بخش های بالایی کانسنگ سولفیدی اولیه و به صورت جانشینی بخش های کربناته سنگ میزبان با عیار بالای روی و عیار پایین آهن و سرب و کانسنگ نوع سرخ به صورت جانشینی مستقیم کانسنگ سولفیدی اولیه با عیار پایین روی، عیار بالای آهن و عیار متوسط سرب و آرسنیک در مقایسه با کانسنگ سفید، تشکیل شده اند. کانی شناسی کانسنگ برونزاد، شامل اسمیت زونیت، هیدروزینسیت، سروزیت، رس های غنی از روی، گرینوکیت، کوولیت و اکسیدهای آهن و منگنز است. بخش غیرسولفیدی کانسار آب باغ در طول هوازدگی طولانی مدت بخش سولفیدی کانه زایی رسوبی- بروندمی (SEDEX) اولیه، در اثر اکسایش و انحلال پیریت، اسفالریت و گالن تشکیل شده است. اکسایش کانی های سولفیدی، خنثی سازی اسید و تشکیل کانی های کربناتی روی به عنوان فرایندهای اصلی ژئوشیمیایی موثر در تشکیل کانسنگ برونزاد در این کانسار شناخته شده اند. الگوی عناصر کمیاب خاکی کانسنگ برونزاد نوع سفید و نوع سرخ متفاوت است؛ به گونه ای که در کانسنگ نوع سفید الگوی عناصر کمیاب مشابه سنگ میزبان و در نوع سرخ مشابه کانسنگ سولفیدی است. مقایسه فرایندهای موثر در تشکیل کانسنگ هوازده برونزاد کانسار آب باغ با دیگر کانسارهای غیرسولفیدی برونزاد در ایران؛ همانند کانسارهای مهدی آباد، چاه تلخ، مجموعه ایرانکوه و معادن غیرسولفیدی کوهبنان- بهاباد، نشان از همانندی کانسار آب باغ با کانسارهای کلاه دروازه، از مجموعه معادن ایرانکوه و مهدی آباد یزد است. همچنین، بخش برونزاد کانسار آب باغ از دید ویژگی های کانی شناسی و انواع کانسنگ برونزاد، قابل مقایسه با کانسارهای غیرسولفیدی مراکش است.